4. Lijst van activiteiten georganiseerd door DWM: Stichting De Werkende Mens Oss: lezingen en excursies over: tapijtfabriek Bergoss margarine Jurgens Harry Fokkens vorstengraf

Lijst van activiteiten De Werkende Mens

Bijgewerkt 07-06-2011

Lezing door J. Thuring: 'De spectaculaire bevrijding van Oss op 19 september 1944'.

Lezing door drs. F. van de Ven. Onderwerp: 'Anton Jurgens, Europees ondernemer, bouwer van een Wereldconcern'.

Lezing door prof. dr. Harry Fokkens: De vorst van Oss was geen Kelt, maar wat was ie dan wel?

Excursie naar het Limburgs Museum in Venlo. Hier was de tentoonstelling ' Het Geheim van de Kelten' te zien.

Woensdag 25 oktober: 'Het dialect van Oss, in verhalen en anecdotes', door Gerard Ulijn, historicus en verteller. 'Leerzaam, verstrooiend en toch leuk' waren de verhalen.

Het archief van de Grote Kerk is in 1991-1992 door Robert van Vlijmen (bestuurslid van Stichting De Werkende Mens) geïnventariseerd.

Aan de hand van een aantal originele archiefstukken heeft hij over de boeiende historie van de Grote Kerk verteld.

Het was een geslaagde excursie; er zijn 26 deelnemers gekomen; we hadden een enthousiaste gids die zijn rondleiding met humor doorspekte.

Dinsdag 12 juni 2007 • Lezing: Onrust op de werkvloer, (Eerste lezing DWM Peperstraat 12)

Lezing door Gerard Ulijn: "Onrust op de werkvloer, actie en stakingen in de Osse bedrijvigheid".

Gerard Ulijn is in de loop van jaren onderzoek allerlei informatie tegen gekomen over stakingen en andere vormen van verzet in de Osse industrieën en nijverheid.

Lezing door archeoloog drs. Richard Jansen: 'Zeven grafheuvels op Zevenbergen? Resultaten van de archeologische opgravingen tussen 2004 en 2007.'

In het gebied Zevenbergen (Paalgraven) in het zuiden van Oss zijn van de vroege bronstijd tot vroege ijzertijd mensen begraven. De grafmonumenten liggen op een dekzandrug, haaks op de terrasrand van het Maasdal, en zijn zeer bewust op deze locatie aangelegd. De grafmonumenten kenmerken zich als heuvels, die sterk variëren in vorm en omvang. Naast de grafheuvels zijn ook palenrijen blootgelegd, in lengte van 10 tot 180 m en 4- of 6-palige structuren, mogelijk 'dodenhuisjes'. De palenrijen zijn moeilijker te verklaren.

Het grafveld Zevenbergen maakt deel uit van een uitgestrekt prehistorisch dodenlandschap waartoe onder andere ook het Vorstengraf van Oss met omliggende graven behoort. Na de vroege ijzertijd hebben de grafheuvels eeuwenlang in het woeste heidegebied buiten Oss gelegen. Het waren heidense plaatsen waar je maar beter niet kon komen. In de lezing zal de lange geschiedenis van het gebied aan bod komen en wordt ingegaan op de verandering van de betekenis van de grafheuvels, tot en met de huidige situatie en de betekenis van de heuvels nu.

En met een bezoek aan het Zouavenmuseum. Oss kende een tiental Zouaven, Ravenstein bracht de beroemde kolonel Wils voort. De Zouaven stonden in de 19e eeuw de paus bij in zijn strijd om de zelfstandigheid van zijn wereldlijk gebied in Italië. De huidige Vaticaanstad is wat hem rest. Oudenbosch was in de jaren 1864-1870 het voornaamste verzamel -en vertrekpunt van de Zouaven vanuit Nederland. >>Foto's.

Dinsdag 6 nov. 2007 • Lezing: "De Van den Berghs, een industrieel geslacht uit Oss"

Een boeiende lezing door drs. Frans van de Ven: 'De van den Berghs, een industrieel geslacht uit Oss'.

Een van de opmerkelijke families die zeer belangrijk zijn geweest voor de opkomst van de industrie in Oss is de familie Van den Bergh. Meest bekende feiten zijn de wattenfabriek die zij in 1856 oprichten, de basis van de beroemde Bergoss-tapijt- en textielfabrieken, in 1873 richten zij een margarinefabriek op, een geweldige concurrent voor het gelijksoortige bedrijf van de familie Jurgens. Vele telgen uit deze familie waren of zijn actief in tal van andere bedrijfstakken, wetenschap, de kunsten en politiek.

Als scriba in de tijd van ds. Hansen heeft de heer Spieksma zelf meegewerkt aan het conserveren van het archief van de hervormde gemeente in Oss.

De geschiedenis van de hervormde gemeente in Oss begon feitelijk in 1633, toen de eerste predikant naar Oss kwam om een "gereformeerde gemeente" in Oss in het leven te roepen. Oss en omgeving waren toen door de Staatse troepen veroverd op de Spanjaarden. De predikant had de toenmalige St. Willibrorduskerk, die stond op de plek van de huidige grote kerk, als kerk toegewezen gekregen. De toenmalige pastoor gaf echter de kerk niet zonder slag of stoot over ...

Hoewel het een klein beetje miezerde kan DWM weer terugzien op een succesvolle excursie.

De gids, met een enorme hoeveelheid parate kennis over de geschiedenis van het kasteel, ging de donateurs voor in de geconserveerde en gerestaureerde kerker van de ruïne.

De wandeling naar de Oude- of St. Victorkerk voerde langs stijlvol gerestaureerde huizen, waaronder Die Munte. Eens is een frauduleuze muntmeester voor straf gefrituurd in kokende olie.

De Maas is de natuurlijke grens tussen Brabant en Gelderland. Daardoor ook het tafereel van veel strijd. Vestingstadjes en kastelen aan beide zijden van de Maas getuigen daarvan. Aan Brabantse kant in de omgeving van Oss zijn dat bijvoorbeeld Ravenstein, Megen, kasteel Dieden, kasteel Oijen. Maar aan de overzijde verschansten de Geldersen zich eveneens. Batenburg is wel een van de fraaiste versterkte stadjes, met een enorm kasteel dat in de Tachtigjarige Oorlog is verwoest, herbouwd in 1600 en in 1794 in brand gestoken bij de Franse inval. Het laat-middeleeuwse stadje dat oorspronkelijk omgeven was door wallen heeft vele gerestaureerde 17e en 18e eeuwse panden en een laat-gotische kerk.

In de oude kerk vertelde de koster boeiende verhalen. De vroegere bewoners van het kasteel hebben ook in de kerk rijk versierde herinneringen nagelaten.

Op eigen houtje heeft een groepje na afloop het bescheiden monument bezocht, wat is opgericht om de bemanning van een in de tweede wereldoorlog neergestort vliegtuig te eren. Lees over "Poortmonument oorlogsvliegtuig Dieden" in ons tijdschrift Tussentijds uit 2004, de voorjaarseditie.

Zaterdag 31 mei 2008 • Historische Informatiemarkt rond Stadsarchief Oss Peperstraat

Het Stadsarchief Oss heeft op 31 mei 2008 aan de Peperstraat een geslaagde informatiemarkt gehouden waarop historische verenigingen van Oss en omstreken zich mochten presenteren.

Ook stichting De Werkende Mens heeft haar activiteiten in de belangstelling gebracht en tevens het nieuwe nummer van Tussentijds gepresenteerd.

Dinsdag 10 juni 2008 • Lezing: 80 Jaar aan de bal, de geschiedenis van TOP en TOP-Oss

Lezing over sv TOP en de BVO TOP Oss maakt van De Werkende Mens ook sportliefhebber.

Dinsdag 10 juni 2008, een dag na de winst van Oranje op Italië, bleef De Werkende Mens in voetbalsferen: Toon Jagers verzorgde een lezing over de geschiedenis van de voetbalclub TOP in Oss. Hij vertelde over de amateurvereniging die al 80 jaar bestaat maar ook over de Betaalde Voetbal Organisatie TOP Oss.

Zoals bij elke sportvereniging kent ook de geschiedenis van deze voetbalclub pieken en dalen maar dat maakt de geschiedenis bewogen en geeft uitdagingen om er als sportclub voor te gaan

Het Stadsarchief Oss heeft op 29 juli 2008 voor De Werkende Mens onder de ambiance van het gebinte in de studiezaal een historierijke filmpresentatie gehouden.

De promotiefilm voor stichting Industiemuseum, waaruit later De Werkende Mens is voortgekomen schetste in enkele minuten de Osse industrieële ontwikkeling.

De film van Unilever "Opkomst van een industrie" uit 1954, over de ontwikkeling van de margarineindustrie, belicht op boeiende wijze de rol die Oss daarbij heeft gespeeld. In het Osse gemeentehuis, nu Museum Jan Cunen en aanvankelijk de woning van achtereenvolgens de margarinefabrikanten Arnold van den Bergh en Arnold Jurgens, worden een aantal scenes gespeeld door vroegere sterren als Ton van Duinhoven, Lo van Hensbergen, Max Croiset en de latere filmregisseur Fons Rademakers.

De film over de Beerse overlaat en de kanalisatie van de Maas werpt een verhelderend licht op de moeilijke situatie waarin het Maasland voor de tweede wereldoorlog jaarlijks kwam te verkeren als gevolg van het rivierwater wat men bij Beers over de dijk liet stromen om erger te voorkomen.

Erg beeldend zijn de filmfragmenten over de vooroorlogse Osse paardenmarkt en een wedstrijd voor springruiters in het toenmalige Osse sportpark aan de Berghemsche weg. Te zien zijn onder andere burgemeester Ploegmakers, de koekfabrikant en wachtmeester De Gier, die een belangrijke rol speelde bij de 'zuivering' van Oss in 1935.

Een film om historisch van te genieten is zeker de film "D'n Ossenaar vruuger", gemaakt door de Videoclub Oase ter gelegenheid van "Oss 600" waarin dokter Fontein en wijkagend Brands oude verhalen ophalen, die worden geïllustreerd met oude filmfragmenten.

Aan de Maasdijk i

n Gewande liggen nog twee oude poldergemalen die nu een museumfunctie hebben.

De leden van DWM zijn in het museumgemaal Caners (1933) te Gewande namens het Waterschap Aa en Maas ontvangen door gastheer Ad Hartjes met een leerzaam verhaal over zowel de historie, alswel het huidig functioneren, van het waterschap. Na het vertonen van een film over de Beerse Overlaat, die tot de kanalisatie van de Maas in de dertiger jaren van de twintigste eeuw, een belangrijk stempel drukte op de waterhuishouding in de polder, heeft de gastheer - tevens machinist - de oude dieselmoter gestart, die dienst heeft gedaan tot een eindje verderop het moderne gemaal in gebruik is genomen.

De hoofdtaak: bemaling van de ingelegen polders Laag en Hoog Hemaal. Het gemaal is gebouwd in de sobere baksteenarchitectuur van de Delftse School. Het is uitgerust met 2 schroefpompen en wordt aangedreven door één elektromotor en een dieselmotor. Dit om in geval van calamiteiten de kwetsbaarheid te verminderen.
Bij de voorbereiding van de ruilverkaveling Midden-Maasland tegen het einde van de jaren zestig bleek dat de bestaande gemalen, waaronder Caners, de gewenste peilverlaging van de kleigronden niet konden realiseren. Het nieuwe gemaal Gewande bood de oplossing vanaf 31 mei 1979. Toen verloren 3 gemalen in het gehucht Gewande, aan de Maas boven Oss, hun functie.

In het eveneens aan de Krommenhoek gelegen Archeologisch en Paleontologisch Museum Hertogsgemaal, waar ooit een stoommachine heeft gestaan, heeft de door de wol geverfde amateurarcheoloog Anton Verhagen, die veel van de getoonde objecten voor de dag heeft gehaald, een boeiende inleiding gehouden over zijn speurtochten in bouwputten en in de polder.

Het Museum toont stenen Bijlen, krabbers en andere gereedschappen, botten van uitgestorven Dieren (waaronder een compleet mammoetskelet) en de oudst bekende menskaak van Nederland. Aandacht is er ook voor de middeleeuwen, de Kelten en de Romeinen. Zo zijn er vondsten te zien afkomstig uit het opgegraven Keltisch/Romeins heiligdom bij Empel. Ook de recente geschiedenis van 1940-45 uit de directe omgeving wordt in de nieuwe ruimte "Daniel Peppart", een voor het gemaal gesneuvelde Canadese soldaat, weergegeven.

Dinsdag 21 oktober 2008 • Historische bedrijfsfilms Organon voor donateurs DWM

In 2008 is het historisch in Oss verankerde farmaceutische bedrijf Organon onderdeel geworden van Schering-Plough. In de Organon-tijd zijn er films gemaakt om gebeurtenissen vast te leggen en om producten te promoten. Robert van Vlijmen van DWM die thuis is in het beeldarchief van Organon heeft speciaal voor donateurs van DWM de de films die Ossenaren het meest boeien uitgekozen en vertoond.

De wijze van verzameling van urine van drachtige merries en het winnen van de hormonen daaruit tot het afscheid van Dr. Saal van Zwanenberg en de bezoeken van H.M. koningin Juliana spraken zeer tot de verbeelding.

Donderdag 30 oktober: dialezing stadsarcheoloog Richard Jansen, 'De opgravingen in de Horzak'. 20.00-22.00 uur, Stadsarchief Peperstraat 12 Oss. Toegang gratis. In het Stadsarchief is tegelijk de tentoonstelling te zien met vondsten uit de Horzak.

Een initiatief van het Stadsarchief.

Aanmelden bij het Stadsarchief, Peperstraat 12 in Oss: telefonisch van dinsdag t/m vrijdag, tussen 9.00 en 16.00 uur op nummer (0412) 629101 of via e-mail aan het Stadsarchief.

Alphons Bakker bracht afgelopen jaar een boek uit over de historie van het Osse carnaval. Vanuit eigen ervaring vertelde hij boeiend over het Osse carnaval, dat 44 jaar geleden opnieuw als volksfeest ontwikkeld werd. De aanwezigen werden getracteerd op een primeur: De vertoning van een film over de eerste optocht in Oss, die kort hiervoor boven water is gekomen.

Zaterdagochtend 20 juni 2009 • Excursie Den Bosch Binnendieze en Jeroen Boschcentrum

Een groot aantal donateurs van DWM heeft in twee groepen deelgenomen aan de excursie naar Den Bosch op zaterdagochtend 20 juni. De vaartocht over de Binnendieze was verbazend: Een stelsel van nauwe kanalen tussen de behuizingen en zelfs in het pikdonker onder gebouwen, zoals het Noord-Brabants Museum en de Sint Cathrien.

In het tweede gedeelte van de 20e eeuw heeft onder andere de Bossche architect Jan van der Eerde zich ingezet om zoveel mogelijk van de Binnendieze te behouden of te restaureren. De gothische gewelven onder de stad zijn indrukwekkend. Onder de bogen van een brug hebben de boten korte tijd stil gelegen om een film te zien over de mystieke kant van leven in de tijd van Jeroen Bosch. Een 'drijf-in-bioscoop'.

De vaartocht eindigde bij het Jheronimus Bosch Art Center, het verrassend ingerichte presentatiecentrum over deze bijzondere Bossche schilder. Het Jheronimus Art Centre is gevestigd in de vroegere St. Jacobskerk, gebouwd aan het begin van de 20e eeuw. Natuurgetrouwe kopiën van alle werken van Jeroen Bosch worden hier met uitgebreide informatie getoond. In de kelder is het atelier van de schilder nagebouwd. De rondleiding begint boven op de hoge toren, vanwaar een goed uitzicht is op de Sint Jan en in de verre omgeving. Bekijk de foto's >>

De Leidse archeoloog drs. Cristian van der Linde heeft een leerzame dialezing gegeven rond ons bekende namen: als 'Landweerstraat' in Oss en 'Landerd', de gemeente. Deze namen houden verband met het middeleeuwse fenomeen 'landweren'. Dat zijn verdedigingswerken die hij als archeoloog heeft leren kennen bij opgravingen in de regio Oss en uit de historie van Noordoost-Brabant. Met de tot een wal opgeworpen aarde naast de daartoe gegraven greppel ontstond een hoge hindernis tegen indringers. Plaatsing van palenrijen en doornstruiken maakten zo'n hindernis zeer effectief. Een grote landweer is gevonden bij Zevenbergen. Daar lag de grens tussen de hertogdommen Brabant en Gelre en diende om vechtlustige legers te weren. Naar aanleiding van interessante bodemvondsten zijn reconstructies van landweren gemaakt in de Piekenhoef en Heesch-De Hoef.
Foto's lezing >>

In vogelvlucht heeft Robert van Vlijmen, die archivaris is bij dit bedrijf, zijn gehoor meegenomen langs de geschiedenis van Organon/Schering-Plough/Merck. Een leerzame dialezing over dit farmaceutisch concern, waarvan Organon in 1923 voortkwam uit de Zwanenberg-vleesfabrieken.
(De lezing was een initiatief van het Stadsarchief tijdens de minitentoonstelling over Organon). Foto's >>

Een zeer geslaagde excursie naar het DAF-museum Eindhoven. De reis maken met een historische DAF-bus zat er niet in, maar voor het eerst met drie door de stichting gehuurde personenbusjes was een leuke ervaring. Een zeer gemotiveerde oud-werknemer van DAF heeft de groep met veel enhousiasme door het museum geleid.

Daf, Daffodil, voor de dienstplichtigen de dikke DAF, DAF 55 en 66. In het Daf-museum in Eindhoven zijn ze allemaal te vinden en ook tal van varianten als de rally-DAf en de open zomer-DAF voor de koningin. Ook de eerste werkplaats van Hub en Wim van Doorne is gereconstrueerd, zoals zij die in 1928 begonnen naast een brouwerij. In 1932 voegden zij er de productie van aanhangwagens en opleggers aan toe, onder de naam DAF (Van Doorne's Aanhangwagenfabriek). Met de 'dikke Daf' YA 328 (een leger-vrachtwagen) in 1952 kwam het personenvervoer dichterbij. Dat kreeg vorm in 1959 met de productie van de Daf 600, de personenauto met het 'pientere pookje'. De opvolgers van deze DAF en talloze vrachtwagen-types zijn in de ruime hallen van het museum te vinden.

Dialezing op donderdag 15 oktober: 'De Zusters van Liefde uit Tilburg', door dr. Dolly Verhoeven, hoogleraar aan de Radboud-Universiteit. Mevrouw Verhoeven heeft in 2005 samen met een collega de geschiedenis van deze in 1832 ontstane orde beschreven. Op grond daarvan heeft zij een breed beeld geschetst van de orde, die gesticht is in Tilburg en daarna over de hele wereld is uitgewaaierd. De Zusters waren vooral in onderwijs en zorg actief. In Oss legden zij de basis voor meisjes-onderwijs, ouderenzorg en het ziekenhuis.

Wim van Dorst schetste op een boeiende wijze de ontwikkeling van de metaalnijverheid en het onderricht in metaalbewerking, naar aanleiding van 100 jaar technisch onderwijs in Oss. Hij heeft bijgedragen aan het boek "Slagen op het aambeeld". Met "het zwaard" - het opgerolde zwaard van de vorst van Oss - als een van de oudste werkstukken, tot machines voor automatische constructie, is de betekenis van de metaalnijverheid voor Oss door de eeuwen heen uit de doeken gedaan. We wachten af hoe later het zwaard nagesmeed zal worden.

De belangstelling was zo groot dat we zaterdag 20 maart met 4 volle busjes en koffie voor onderweg naar Enschede zijn gereden om daar een tocht door de tijd te kunnen maken in Museum Twentse Welle.

De introductie begon met een blik op buitenzijde van de gebouwen: Gedeelten van een vroegere textielfabriek, die de vuurwerkramp hebben doorstaan en bijzondere nieuwbouw. Een oorspronkelijke fabrieksmuur is geheel behouden. Het museum biedt een wandeling door de tijd aan. Vooraan het skelet van een mammoet. Kleinere objecten in vitrines met interactieve uitleg op beeldschermen. Bronstijd en ijzertijd met maquettes van boerderijen. Romeinse tijd, Middeleewen en via de 16e en 17e eeuw naar het industriële tijdperk met stoomgedreven textielmachines. Aan het eind filmfragmenten in een futuristische bol, over onder andere nanotechnologie. Bekijk de foto's om een inschatting te maken van de mogelijkheden voor het Museum Jan Cunen in de restanten van de Bergoss-weverij.

'Heuvels voor de Doden, grafheuvellandschappen uit de prehistorie (3000 - 1000 v.Chr.)', lezing met lichtbeelden door drs. Quentin Bourgeois, archeoloog van de Universiteit van Leiden.

Grafheuvels, een onderwerp waar bij DWM altijd veel belangstelling voor is, dat blijkt weer uit het aantal bezoekers bij de lezing in het Osse Stadsarchief. Oss heeft zelf rond Zevenbergen een gebied met vele grafheuvels, waarnaar al veel onderzoek is gedaan. Quentin Bourgeois, verbonden aan de Universiteit van Leiden, heeft met veel overtuiging verteld van de resultaten van zijn studie naar grafheuvels. Aan de hand van een voortreffelijke serie sheets heeft hij in korte tijd veel informatie gegeven.

Vanaf 3000 jaar voor onze jaartelling (voj) zijn er grafheuvels aangelegd: plaatsen in het landschap waar de stoffelijke resten van een dode werden begraven en daarna afgedekt met veel plaggen uit de nabije omgeving. Rond de heuvels restte een greppel en rond die greppel, en soms ook op de heuvel, werden kringen van palen opgericht.

Quentin Bourgeois behandelde in zijn presentatie de Laat-Neolitische tot en met Midden-Bronstijd-grafheuvels uit Zuid- en Midden-Nederland (2900-1100 voj).

'Het kasteel van Oss, nader onderzocht', boeiende lezing, rijk geïllustreerd met lichtbeelden door de ontdekker van dit kasteel: Hans Pennings, archivaris en lokaal-archeoloog. Op 5 mei 1994 kwam in de bouwput van de grote supermarkt aan het Burchtplein in Oss opvallend muurwerk tevoorschijn. De zware bakstenen, de fundamenten van een hoektoren: al snel stond vast dat het hier moest gaan om het kasteel van Oss. Hans Pennings heeft in de archieven veel gegevens gevonden die licht werpen op de geschiedenis van kasteel, en de betekenis ervan voor Oss in roerige tijden.

Jan Ulijn, stadsgids van het Maasland Gilde, heeft zijn gehoor in sneltreinvaart, maar in het geheel niet vermoeiend, meegenomen op een wandeling door de tijd, in Oss. Boeiende beelden en sappige verhalen. De hoeveelheid oude stadsgezichten van Oss was verbazend. Er waren veel oude foto's bij, die nog niet erg bekend zijn.

Donderdag 16 september 2010 • Dialezing 'Operatie Market Garden en de Slag om Overloon'

Lezing met lichtbeelden door de heer J. Litjens, verbonden aan het Liberty Park (Oorlogs- en verzetsmuseum) in Overloon.

Een zeer interesante lezing als voorbereiding op de excursie twee dagen later. In september 1944 heeft zich de operatie Market Garden afgespeeld. Vooral rond Overloon is er hard gevochten.

Zaterdag 18 september 2010 • Excursie voor donateurs naar het Liberty Park in Overloon

Met een kleine omweg ging de reis naar naar Overloon via Herpen. Daar was gelegenheid om een gereconstrueerde loopgraaf te bezoeken.

In het Liberty Park boeide vooral de kern van de tentoonstelling over de oorlogshandelingen in onze omgeving en de sfeer in die dagen.

Piet van Lijssel, in het Osse carnaval welbekend, heeft voorafgaande aan de vertoning van de filmfragmenten, een leerzame inleiding gehouden over het Osse carnaval sinds de Middeleeuwen. Hij had daar grondig onderzoek naar gedaan.

In het bezoekerscentrum Land van de Heerlijkheden werden de deelnemers getrakteerd op zelfgebakken heerlijkheden. De historische achtergrond van het gebied waarin het kasteel is gelegen is beeldend gebracht. Dat gaf het aansluitende bezoek aan kasteel Hernen, waar overigens nooit strijd is geleverd, extra inhoud.

Lauran Toorians: The Celtic languages and their literary traditions

Terwijl de archeoloog op grond van vindplaats en voorwerpen bepaalt of men wel met Kelten te doen heeft, bepaalt de keltoloog aan de hand van taalkundige kenmerken of het om Kelten gaat of niet. Hoewel de uitspraak nauwelijks te achterhalen is, vormt men op basis van gevonden inscripties toch een beeld van de taal. Zodoende is een taalwetenschappelijk verantwoorde veronderstelling te maken voor de herkomst van de plaatsnaam Oss. De naam is mogelijk afgeleid van het Gallisch uxellos, wat hoog, verheven betekent: uxellos > Ussen, Oss.

Fotoalbums Excursies De Werkende Mens	Bijgewerkt 07-06-2011	Inhouds- overzicht
Fotoalbums De Werkende Mens



Tijdens verschillende excursies zijn foto's gemaakt. Klik op 'Fotoalbums' om die te bekijken in een apart venster.